Παράδοση και νεωτερικότητα. Το κείμενο αποτελεί άρθρο του Άρθρο του Βασίλη Νιτσιάκου και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΤΟ ΕΘΝΟΣ στις 20-06-2020 (διασκευή). Είναι σχεδόν κανόνας η παράδοση να αντιµετωπίζεται σαν απολίθωµα, να αναζητείται περισσότερο ανάµεσα στους νεκρούς παρά στους ζωντανούς. Στερεότυπα αντιπαρατίθεται προς τη νεωτερικότητα, προς κάθε νεωτερισµό, µε όρους αξιολογικής κρίσης πάντοτε. Το παλιό είναι καλό. Ό,τι µας παραδίδεται από τις προηγούµενες γενιές είναι «γνήσιο», «αυθεντικό», «ιερό». Κάθε αλλαγή είναι απειλή και αντιµετωπίζεται σαν αλλοίωση και όχι ως ιστορική εξέλιξη. Ας αναρωτηθούμε, ωστόσο, κατά πόσο η παράδοση είναι το αντίθετο της νεωτερικότητας ή είναι προϊόν της. Η έννοια της παράδοσης δεν υφίσταται παρά µόνο στο πλαίσιο της νεωτερικότητας. Οι κοινωνίες που ζουν µέσα σε αυτό που εµείς ονοµάζουµε «παράδοση» δεν διαθέτουν αυτή την έννοια. Αυτό που εµείς λέµε «παράδοση» είναι η δική τους καθηµερινή πραγµατικότητα, η πραγµατική ζωή τους. ∆εν είναι ένα αντικείµενο που χρήζει µελέτης, προστασίας, αναβίωσης κ.λπ. . Μόνο αργότερα, όταν πλέον έχει αλλάξει, μετατρέπεται σε «παράδοση». Αν θεωρήσουµε την παράδοση επινόηση της νεωτερικότητας, τότε θα πρέπει να την εννοήσουµε και ως µια δυναµική διαδικασία, ως ένα σύνολο προδιαγραφών, υλικών και πνευµατικών, χρήσιµων για την ευηµερία και την αναπαραγωγή µιας κοινωνίας. Επίσης, πρέπει να θεωρήσουμε ότι προσλαµβάνει πολλαπλές διαστάσεις και εκφράσεις. Πάνω από όλα, η παράδοση-τρόπος ζωής δίνει τη θέση της στην παράδοση-γνώση ή στη γνώση της παράδοσης, µε την παρέμβαση κεντρικών θεσµών που ελέγχονται από τους ιδεολογικούς µηχανισµούς του κράτους. Παράλληλα, στο σημερινό κίνημα επιστροφής στην παράδοση ενυπάρχει µια αντίφαση, που συνδέεται µε τη συγκεχυµένη σχέση µας µε το κοντινό παρελθόν µας. Όλοι εμείς, λοιπόν, που θελήσαμε να ξεχάσουμε την ταπεινή μας καταγωγή, τον σκληρό και υποτιμημένο «χωριάτικο» τρόπο ζωής, υιοθετήσαμε, όταν ξεπεράσαμε τα συµπλέγµατα κατωτερότητας, το αστικό σύνθηµα «επιστροφή στις ρίζες», αλλά οι ρίζες ήταν πια ξεραµένες και έπρεπε να τις ξαναφυτέψουμε. Έτσι άρχισαν οι αναβιώσεις και οι αναπαραστάσεις, σε ένα πλαίσιο ωραιοποίησης και επένδυσης των παραδόσεων µε νέα νοήµατα. Ύστερα ήρθαν και τα ευρωπαϊκά προγράµµατα ανάπτυξης (αγροτουρισµός, οικοτουρισµός) και αργότερα η «άυλη πολιτιστική κληρονοµιά» της UNESCO, και ακολούθησε η εµπορευµατοποίηση, µια ολόκληρη βιοµηχανία, η οποία παράγει, εκτός από τα γνωστά τουριστικά σουβενίρ, και ιδεολογία. Ένα «µετά» που µας επιστρέφει σε έναν νέο ψευτο-ροµαντισµό, όπου αναζητούµε ψυχολογικές διεξόδους στα αδιέξοδα της µεταβιοµηχανικής εποχής.